Media
Kancelaria w mediach
Ważne dla przedsiębiorcy: kiedy dłużnik nie ma majątku
Nawet jeżeli dłużnik nie posiada majątku, z którego komornik może wyegzekwować należność, wierzyciel nie pozostaje całkiem pozbawiony możliwości zaspokojenia roszczenia. Musi tylko wiedzieć, gdzie szukać.
Bez względu na to, jak sprawnie uda się przeprowadzić postępowanie sądowe i uzyskać tytuł wykonawczy, w chwili złożenia u komornika wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego może się okazać, że nie ma już z czego egzekwować należności. Od dnia zawarcia umowy do uprawomocnienia się orzeczenia sądu i nadania klauzuli wykonalności, dłużnik może zbankrutować, a nieuczciwy kontrahent będzie miał wystarczająco dużo czasu, żeby majątek sprzedać lub przepisać, pozostawiając wierzycielowi jedynie bezużyteczny kawałek papieru. Takie sytuacje nie są rzadkością w, a duże obciążenie sądów i opieszałość organów egzekucyjnych nie umacniają pozycji wierzyciela. Dlatego prawo przewiduje instrumenty pozwalające na skuteczną egzekucję należności od osób trzecich, odpowiedzialnych za zobowiązania obok dłużnika.
Jeżeli dłużnik jest osobą fizyczną, z reguły wierzyciel będzie dążył do skierowania egzekucji również do majątku jego małżonka. Jest to możliwe po uzyskaniu klauzuli wykonalności przeciw małżonkowi, którą sąd właściwy do rozpoznania sprawy nadaje na wniosek wierzyciela tytułowi egzekucyjnemu przeciwko dłużnikowi. Wówczas możliwe jest skierowanie egzekucji nie tylko do majątku odrębnego dłużnika, ale również innych składników majątku objętego wspólnością małżeńską, w tym oczywiście nieruchomości. Warunkiem jest jednak wykazanie dokumentem, że wierzytelność wynika z czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. W praktyce pisemne oświadczenia małżonka bywają dołączane np. do deklaracji wekslowych.
Znacznie łatwiej jest uzyskać klauzulę przeciwko małżonkowi, jeżeli wierzytelność powstała w związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. W takim przypadku oświadczenie nie jest wymagane, niemniej egzekucja z majątku wspólnego ograniczona będzie do majątku przedsiębiorstwa, z prowadzeniem którego związane jest powstanie roszczenia. Istotne, że umowa majątkowa małżeńska będzie skuteczne względem wierzyciela jedynie wówczas, jeżeli została zawarta przed powstaniem roszczenia, a wierzyciel o umowie wiedział.
Mimo że spółki handlowe są odrębnymi podmiotami prawa, wierzyciel będzie miał również możliwość sięgnąć do majątku wspólników, nawet zanim egzekucja okaże się bezskuteczna. W przypadku spółek osobowych już na etapie postępowania sądowego może skierować roszczenia wobec wspólników odpowiadających za zobowiązania bez ograniczeń, pozywając ich łącznie ze spółką. Natomiast jeżeli po uzyskaniu orzeczenia okaże się, że spółka nie posiada wystarczającego majątku, wierzyciel może wystąpić o nadanie klauzuli przeciwko wspólnikom. W tym wypadku nie ma konieczności kierowania egzekucji do majątków wszystkich wspólników łącznie, jak w przypadku spółki cywilnej, a wierzycielowi pozostawiona jest swoboda wyboru dłużnika egzekwowanego. Należy jednak podkreślić, że nadanie klauzuli wykonalności przeciw wspólnikowi wyłącza możliwość późniejszego nadania klauzuli również przeciwko jego małżonkowi. Aby skierować egzekucję do majątku małżonka wspólnika, wierzyciel powinien pozwać i uzyskać tytuł egzekucyjny przeciwko wspólnikowi, a następnie wnieść o nadanie klauzuli wykonalności przeciw jego małżonkowi.
W spółkach kapitałowych wspólnicy w ogóle nie odpowiadają za zobowiązania, a do odpowiedzialności mogą zostać pociągnięci członkowie zarządu. W tym wypadku niezbędne jest wykazanie, że egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna. Konieczne jest wiec wcześniejsze wszczęcie i przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego przeciwko spółce, co jednak wymaga czasu. I również w tym przypadku wierzyciel może wybrać, wobec którego dłużników będzie prowadził dalszą egzekucję.
adwokat Jerzy Krotoski
Zobacz skan publikacji
Informator WKK, czerwiec 09
Zobacz wszystkie
Informacje prasowe
Zobacz wszystkie
