Ustawa wzmacniająca uprawnienia PIP została przyjęta 12 marca 2026 w czwartek przez Senat bez poprawek i znajduje się na końcowym etapie procesu legislacyjnego. Jeżeli wejdzie w życie w obecnym kształcie (a wszystko na to wskazuje), znacząco wzrośnie ryzyko związane z korzystaniem z modeli współpracy opartych na B2B, umowach zlecenia i innych umowach cywilnoprawnych w przypadkach, w których sposób współpracy jest zbliżony do stosunku pracy.
Najważniejsza zmiana polega na tym, że PIP ma uzyskać narzędzie do bezpośredniej ingerencji w takie relacje. W praktyce oznacza to, że spór o to, czy dana osoba faktycznie powinna być zatrudniona na umowę o pracę, nie będzie już wyłącznie kwestią ewentualnego pozwu pracownika, lecz może stać się przedmiotem działań kontrolnych i decyzji administracyjnej. Ryzyko po stronie pracodawcy nie ograniczy się przy tym do prawa pracy, ale może objąć również skutki składkowe, podatkowe oraz wykroczeniowe.
Najwyższy poziom ryzyka dotyczy tych relacji, które formalnie mają charakter cywilnoprawny, a w praktyce są wykonywane w warunkach typowych dla zatrudnienia pracowniczego, w szczególności przy stałych godzinach pracy, podporządkowaniu organizacyjnym, bieżącym nadzorze, obowiązku osobistego świadczenia usługi, przy jednoczesnym włączeniu wykonawcy w strukturę organizacyjną firmy. W takich przypadkach sama treść umowy może nie być wystarczającą ochroną, jeżeli rzeczywisty model współpracy odbiega od jej postanowień.
Rekomendujemy, aby już teraz priorytetowo przeprowadzić wewnętrzny przegląd wszystkich modeli współpracy niepracowniczej, w szczególności B2B, zleceń i kontraktów menedżerskich, ocenić poziom ryzyka w poszczególnych przypadkach oraz zweryfikować, czy dokumentacja i praktyka operacyjna są ze sobą spójne. W wielu organizacjach konieczna będzie nie tylko aktualizacja wzorów umów, ale również uporządkowanie onboardingu, zasad współpracy z kontraktorami, obiegu dokumentów oraz praktyki zarządczej po stronie managerów.
W ramach wsparcia możemy zaoferować Państwu audyt umów i modeli współpracy pod kątem ryzyka przekwalifikowania na stosunek pracy, a także przygotowanie rekomendacji zmian w dokumentacji wewnętrznej, wzorach umów oraz modelach współpracy. W razie zainteresowania naszą ofertą, uprzejmie prosimy o kontakt
