Już od 2 sierpnia obowiązywać zaczęły przepisy AI Act dotyczące treści wygenerowanych lub zmodyfikowanych przez sztuczną inteligencję. Od tej daty podmioty korzystające ze sztucznej inteligencji będą zobowiązane do oznaczania zakresu jej wykorzystania.
Aspekt ten szczegółowo definiowany jest przez art. 50 AI Actu oraz rekomendacji Komisji Europejskiej odnośnie prawidłowego oznaczania materiałów w mediach społecznościowych i nie tylko.
Czy informacja o wykorzystaniu sztucznej inteligencji powinna znajdować się bezpośrednio na grafice?
Umieszczenie oznaczenia bezpośrednio na grafice jest rekomendowane przez Komisję Europejską w Code of Practice on Transparency of AI-generated Content, ponieważ pozwala zapewnić, że odbiorca zauważy informację już przy pierwszym kontakcie z treścią. Zgodnie z rekomendacjami, dopuszczalne jest też zastosowanie nakładek na platformach społecznościowych, z których wynika, że do stworzenia treści wykorzystano sztuczną inteligencję. Głównym celem tej regulacji jest zapewnienie, by oznaczenie o korzystaniu ze sztucznej inteligencji „podróżowało” z treścią niezależnie od sposobu udostępnienia lub pobrania.
Zgodnie z wytycznymi zaproponowanymi przez Komisję Europejską, korzystający z grafiki AI powinien spełnić wskazane kryteria:
- Widoczne oznaczenie: ikona lub równoważna etykieta powinna być umieszczona w sposób łatwo zauważalny i natychmiast rozpoznawalny, bez konieczności interakcji użytkownika. Wzory oznaczeń zostały zaproponowane przez Komisję Europejską.
- Odpowiedni czas: oznaczenie powinno być widoczne wystarczająco długo, aby można było je zauważyć przy normalnym odbiorze treści.
- Bezpośrednie oznaczenie treści: ikona powinna być osadzona bezpośrednio w treści, chyba że dostępne jest równoważne rozwiązanie, np. nakładka interfejsu (dostępna np. na Facebooku i Instagramie).
- Od pierwszego kontaktu: oznaczenie powinno być czytelne już przy pierwszym zetknięciu odbiorcy z treścią i wyraźnie odróżniać się od tła oraz innych elementów. Litery „AI” powinny być tej samej wielkości, skalować się oraz nie być ukryte na materiale.
Umieszczenie informacji, że materiał został wygenerowany przez AI wyłącznie w opisie nie jest zalecane, ponieważ użytkownicy podczas udostępniania zdjęć lub wideo mogą go nie czytać lub udostępnić, co może wprowadzić w błąd następnych odbiorców.
W przypadku treści audio – rekomendowane jest, by komunikat wybrzmiał na początku oraz na końcu nagrania, a jeśli materiał jest dłuższy – również w cyklicznych interwałach w trakcie jego trwania.
Komisja Europejska przedstawiła również rekomendowane oznaczenia i ikony dla treści wygenerowanych przy użyciu AI w wersji czarnej, białej oraz transparentnej.
Czy obowiązek oznaczania dotyczy również grafik, które przez AI zostały zmodyfikowane?
Nie każda grafika, przy której wykorzystano AI, musi być oznaczona. Należy rozróżnić zwykłą edycję materiału od jego istotnej modyfikacji.
Materiał nie musi być oznaczony jako zmodyfikowany przez AI, Jeżeli AI zostało wykorzystane wyłącznie do standardowej edycji, np.:
- redukcji szumu,
- poprawy ostrości lub jakości,
- korekty kolorystyki,
- poprawy ekspozycji,
- retuszu lub innych podobnych zmian technicznych.
Inaczej należy traktować sytuację, w której za pomocą funkcji generatywnych dodano, usunięto lub zmieniono element przedstawionej sceny. W takim przypadku, jeżeli powstały materiał może zostać odebrany jako autentyczny, należy rozważyć obowiązek oznaczenia go jako materiał zmodyfikowany przy użyciu AI.
Dotyczy to również zdjęć stockowych oraz publicznie dostępnych. Sam fakt, że zdjęcie pochodzi ze stocka, nie wyłącza zastosowania art. 50 AI Act. Przykładowo, jeżeli do zdjęcia stockowego krajobrazu za pomocą AI dodano nowy element, należy traktować taki materiał jako zmodyfikowany przy użyciu AI.
Komisja Europejska proponuje również rozwiązanie, w którym materiał stworzony za pomocą sztucznej inteligencji został przez człowieka merytorycznie sprawdzony i zweryfikowany – wtedy to osoba sprawdzająca przejmuje odpowiedzialność redakcyjną i nie ma obowiązku oznaczania go jako treści AI. Ma to jednak zastosowanie wyłącznie, gdy tekst dotyczy spraw publicznych.
Podsumowując:
- zwykła edycja techniczna (np. redukcja szumu, korekta kolorów, poprawa jakości) – co do zasady bez obowiązku oznaczenia;
- dodanie lub wygenerowanie nowego elementu – należy oznaczyć jako „zmodyfikowano przy użyciu AI”.
Odpowiedzialność
Naruszenia zasad przejrzystości podlegają karom w wysokości do 15 mln euro lub 3% rocznego obrotu na całym świecie, w zależności od tego, która z tych kwot jest wyższa. W przypadku MŚP i start-upów obowiązują proporcjonalne limity, jednak ryzyko finansowe pozostaje znaczne w stosunku do wielkości przedsiębiorstwa.
